تبليغاتX
اول شخص مفرد
شنبه هفدهم مرداد 1388
مونيكا علي؛ سياه پوست سياه‌نما


مونيكا علي نويسنده جوان  مراكشي- انگليسي سومين رمان خود  را با نام « در آشپزخانه» منتشر كرد. اين رمان به اعتقاد بسياري از منتقدان ادبي بعد از اولين رمان وي «بريك لين» ، يكي ديگر از آثار موفق اين نويسنده است كه داستاني جذاب با سوژه‌ايي اجتماعي دارد. مونيكا در اين رمان به مقوله كار و بيكاري به ويژه در جوامع مدرن پرداخته و اين موضوع را طرح مي‌كند كه داشتن كار مناسب با روحيات و توانمندي افراد چگونه مي‌تواند زندگي انسان‌ را متحول كند و او را از برخي مشكلات و دردسرهاي جاري در زندگي‌ به خصوص در جوامع بزرگ و پيشرفته در امان بدارد.

«علي» در اين رمان با شبيه‌سازي آشپزخانه به  استديوي  يك برنامه تلويزيوني  و با شخصيت‌پردازي قوي قهرمان‌ها  و پرداخت قوي به خوبي توانسته است از جذابيت‌ها و افسونگري‌هاي يك برنامه تلويزيوني براي جذب مخاطب براي خوانش رمانش‌ كمك بگيرد. «مونيكا علي» پيش از اين نيز دو رمان با نام‌هاي «آلنتجو بلو » و «بريك لين» به رشته تحرير در آورده كه دومي علاوه بر اينكه تا آخرين مرحله داوري جايزه بوكر 2003 پيش رفت در سال 2007 نيز مورد اقتباس سينمايي قرار گرفت و فيلمي از آن با كارگرداني «سارا گورون» ساخته شد.

جنجالي كه اين فيلم پس از نمايش در سينماهاي جهان به راه انداخت، موجب شد تا مخاطبان آن به رمان مونيكا  نگاهي منفي و توام با دلسردي داشته باشند تا حدي كه بسياري از رهبران ديني و سياسي بنگلادش خريد رمان او و اكران فيلم «سارا گورون» را در اين كشور ممنوع اعلام كردند. «علي» در رمان « بريك لين» كه نام آن را  از يكي از خيابان‌هاي منطقه شرق لندن وام گرفته است، داستان زندگي زني جوان را به تصوير مي‌كشد كه براي ازدواج با يك مرد ميانسال بنگلادشي مقيم انگليس به اين منطقه سفر مي‌كند.

«مونيكا علي» چهل و دو ساله كه از پدري بنگلادشي و مادري انگليسي متولد شده  در دوران اقامتش در شهر لندن با خانواده‌هاي بنگلادشي و مشكلات اين خانواده‌ها پس از مهاجرت به اين شهر روبرو بوده است. «علي» بارها در مصاحبه‌ها و يادداشت‌هايش با مطبوعات انگليس از بحران‌هاي هويتي، مشكلات اقتصادي و تضادهاي زندگي سنتي و مدرن صحبت كرده‌است. او كه  بيستم اكتبر سال 1967 در شهر داكاي بنگلادش متولد شده دوران كودكي و نوجواني‌اش را  در  محله بولتون نزديكي منچستر مي‌گذراند و پس از اتمام تحصيلات دانشگاهي‌اش در دانشگاه‌هاي منچستر و آكسفورد به به طور حرفه‌اي نوشتن روي مي‌آورد.  

وي  با انتشار  «بريك لين» در سال 2003 توجه بسياري از خوانندگان و منتقدان ادبي را به خود جلب كرد. «مونيكا» در اين رمان،  داستان خانواده‌ايي بنگلادشي را به تصوير مي‌كشد كه در منطقه‌ «بريك لين» در لندن زندگي مي‌كنند. «بريك لين» يكي از مناطقي است كه بسياري از مهاجران پاكستاني، يهودي و بنگلادشي در اين منطقه زندگي مي‌كنند و  همواره مورد آزار و اذيت نژادپرستان انگليسي قرار مي‌گيرند.

پس از انتشار اين رمان بسياري از خوانندگان  او «بريك لين» را سياه‌نمايي بزرگ از وضعيت زنان در جامعه بنگلادش اعلام كردند و داستان آن را خلاف ارزش‌ها و اعتقادات اسلامي مردمان اين كشور خواندند.«مونيكا» در اين رمان داستان دختري به نام نازنين را روايت مي‌كند كه پس از خودكشي مادرش به خواست پدر مجبور است با مردي بنگلادشي كه دو برابر او سن دارد، ازدواج كند. از اين رو نازنين 17 ساله كه در خانواده‌اي مسلمان زندگي مي‌كند در فاصله اندكي به شهر مدرن لندن مهاجرت مي‌كند. زندگي در اين شهر  تحولات اساسي در زندگي او برجاي مي‌گذارد كه بسياري از باورها و اعتقادات «نازنين» را زير سوال مي‌برد. «علي» امسال به خاطر نگارش رمان «در آشپزخانه» كه سومين رمان او محسوب مي‌شود، موفق شد جزو بيست نفر از برترين نويسندگان سال انگليس شناخته شود.

«مونيكا» علاوه بر اين جوايز ادبي معتبر و متعددي را در كارنامه ادبي‌اش ثبت كرده است. به جز نامزدي در جايزه‌هاي معتبر ادبي چون جايزه بوكر، جايزه كنسول فرهنگي بريتانيا و جايزه كتاب گاردين، اين نويسنده  جايزه «ويت اسميت» و جايزه ادبي «كتاب سال انگليس» را نيز از آن خود كرده است. مهمترين دغدغه اين نويسنده در آثارش مسائل مهم و روز دنيا مثل مهاجرت، رويارويي سنت و مدرنيته، ازدواج‌هاي تحميلي، بحران‌ هويت، نژادپرستي و بنيادگرايي اسلامي است.«مونيكا علي» شايد يكي از معدود نويسندگان جوان انگليس است كه توانسته با ادبيات خود چشم‌اندازي واقع‌‌بينانه‌ از زندگي مهاجران بنگلادشي و تاثير جوامع مدرن بر زندگي و خلق و خوي آنها را ترسيم كند.

 


بخش‌هايي از اين مطلب در روزنامه همشهري مورخ 17 مرداد منتشر شده.

 

 

+ آمنه فرخی
شنبه سوم مرداد 1388
یُحِبُّهم پیش از یُحِبُونَهُ باید*


چندین گاه می‌دانستم که من او را می‌خواهم، او مرا پیش از من خواسته بود و از من هیچ در نخواسته بود.



                                                                                                   *از لوایح عین القضاة شهید


+ آمنه فرخی