|
هنر نسخه دوم جهان واقعی نیست از آن نکبت همان یک نسخه کافی است!
|

جايزه ادبي والس اولين دوره خود را آذرماه سال 82 و با موضوع داستان كوتاه با داوري مديا كاشيگر، حجت بداغي و عليرضا بهنام و نقد و بررسي هفتاد اثر آغاز كرد و در دومين و سومين دوره برگزاري خود به ژانرهايي چون نقدادبي و شعر پرداخت و با بررسي 54 اثر در حوزه نقدادبي و 375 اثر در حوزه شعر منتخبان خود را اعلام و معرفي كرد. جايزه ادبي والس امسال در چهارمين دوره خود با اعلام فراخواني از سوي دبيرخانه اين جشنواره، از نويسندگان دعوت كرده است تا رمانهاي فارسي منتشر نشده خود را در اين دوره از جايزه ادبياش شركت دهند.
جايزه ادبي والس در اين دوره قصد دارد رمانهاي نويسندگان ايراني، افغاني، تاجيكي و ... را كه به زبان فارسي نوشته شده و تا امروز به صورت رسمي و غيررسمي به شكل كتاب چه در ايران و چه در خارج از كشور منتشر نشده است را مورد نقد و بررسي قرار دهد و از ميان آنها برگزيدگاني را به جامعه ادبي كشور معرفي كند.
از اين رو به نظر ميرسد اين جايزه با دعوت از نويسندگاني كه آثارشان به دلايل مختلف و به انگيزههاي مختف امكان چاپ و معرفي به جامعه ادبي و ادبدوستان را پيدا نكرده است، حركتي ارزشمند و تامل برانگيز است، چرا كه بسيار ميبينيم كه افرادي به دلايل گوناگون، به دليل داشتن مشكلاتي از قبيل چاپ و نشر كتاب، پيدا كردن ناشر، توزيع تا مميزي و صدور مجوز نشر و ... نميتوانند آثار خود را آن طور كه بايسته و شايسته است در معرض ديد و نقد جامعه ادبي كشور قرار دهند. به اين جهت برگزاري جايزه ادبي والس اگر نتواند مشكلات پيش روي اين گروه را از سر راه بردارد، قطعا دريچهاي را براي برقراري ارتباط اين افراد با جامعه ادبي كشور و شناسايي استعدادها و تواناييهايي گروهي كه شايد به ناحق، خودشان و اثرشان، ناديده گرفته شدهاند، بگشايد.
از اين رو نگاه برگزار كنندگان اين جايزه به اين ژانر ادبي ستودني است چرا كه اين گروه اعتبار و هويت اثر ادبي را وابسته به انتشار اثر در قالب كتاب نميدانند و با برگزاري جايزهاي با چنين رويكردي به نوعي اعتراض خود را نسبت به وضعيت نامناسب حاكم بر ادبيات ايران و مشكلاتي كه پيش روي نويسنده و اثرش قرار دارد، اعلام و مطرح كردهاند.
در دورههاي قبلي اين جايزه نيز، به ويژه دومين دوره برگزاري آن، حركتهاي جريانسازي در عرصه نقدادبي كشور صورت گرفت. در اين دوره از جايزه والس به جهت كممايه بودن وضعيت نقدادبي در ادبيات كشورمان چه به لحاظ تئوري و نظريههاي ادبي و چه به لحاظ جايگاه نقدادبي در ميان نويسندگان و منتقدان ، حركت قابل تاملي از طرف برگزار كنندگان جوان اين جايزه انجام شد و براي اولين بار جايزهايي مستقل براي ژانر نقدادبي در كشور برگزار شد و نقدادبي از حاشيه برگزاري مراسم ادبي به متن آن كشيده شد.
و اما نقد و بررسي رمانهاي منتشر نشده از سوي جايزه ادبي والس در چهارمين دوره برگزاري اين جايزه، كه رمانها و آثار منتشر شده در فضاي اينترنت را نيز شامل ميشود علاوه بر شناسايي و معرفي استعدادهاي ادبي كشور، موجب ميشود تا زاويه ديد ديگرگونهاي به جريان ادبي الكترونيكي كه در فضاي وبلاگها و سايتهاي ادبي در جريان است، داشته باشيم و رمان، داستان و ... را در شكلي جداي از فرمت كاغذ و متن جست و جو كنيم و جنس ادبي وبلاگ و يا وبلاگ نويسي را در توليد محصولات ادبي جدي تر بگيريم.
چرا كه اين قالب ادبي به نوعي موجبات دسترسي راحت و ارزانتر را به كتاب و محصولات ادبي- فرهنگي فراهم آورده و به نوعي آزادي عمل بيشتري را در اين مورد به افراد علاقمند به اين حوزه ميدهد.
از طرفي برگزاري چنين جايزه ادبي و توجه به آثار منتشر شده در فضاي مجازي علاوه بر اينكه به نوعي نويسندگان به ويژه افرادي را كه آثارشان به دلايلي چون مميزيهاي اداره مميزي كتاب يا مشكلاتي از اين قبيل گرفتار عدم صدور مجوز چاپ و ... كرده، مورد حمايت خود قرار ميدهد و او را با مخاطب خود پيوند ميدهد، بلكه نويسندگاني را كه در كنار مميزيهاي اداره مميزي گرفتار مميزيهاي ناشران ميشوند را نيز مورد حمايت قرار ميدهد. چرا كه بسيار ديده ميشود كه ناشران تمايل به پرفروش بودن آثار دارند و اگر بعد از بررسيهايشان به اين نتيجه برسند كه اثري كمفروش است يا با اقبال كمتري مواجه ميشود، رفتاري پيشه ميكنند كه نويسنده ميبايست فاتحه انتشار اثرش را بخواند و از چاپ آن منصرف شود.
از اين رو شركت اين گروه از آثار ادبي در جشنوارههايي از اين دست علاوه بر اينكه فضاي بيمارگونه حاكم بر ادبيات ايران را مي شكند شايد به نوعي از اولين قدمها براي اصلاح شرايط حاكم بر اين حوزه ادبيات و نقد ادبي كشور باشد. چرا كه نويسندهايي كه شرايط چاپ و نشر اثرش را داشته باشد، حتما ترجيح ميدهد اثرش را به روي كاغذ و در قالب كتاب منتشر كند تا خواننده سنتي رمان را كه با بوي كاغذ انسي ديرينه دارد را نيز در جريان تولد اثر با خود همراه و همسير كند. البته اشاره به اين نكته ابدا به اين مفهوم نيست كه انتشار الكترونيكي اثر از طريق سايتها و و بلاگها ارزشي كمتر از چاپ و نشر اين آثار داشته باشد چرا كه اين شيوه نيز امكان برقراري ارتباط نويسنده با مخاطب را به شيوهايي مستقيم و متفاوت برقرار ميسازد و به نوعي بيواسطه كانال ارتباطي او با دنياي مخاطب ميشود، بدون اينكه ترسي از فيلترهاي اداره مميزي يا مميزيهاي ناشران داشته باشد.
به هرحال برگزاركنندگان جوان جايزه ادبي والس كه امسال چهارمين دوره از اين جايزه را به منظور فراهم آوردن فضايي براي نقد و بررسي آثار منتشر نشده ادبي به زبان فارسي، برگزار ميكنند در طول شش سال فعاليت مداوم خود، در حوزههاي مختلف چون داستانكوتاه، نقدادبي و شعر توانستهاند جريانهاي موازي و متناسبي را پيش ببرند و در راستاي بهبود شرايط و وضعيت حاكم بر ادبيات در كشورمان گامي به پيش رو بردارند.