سيماي معماگونه مكاشفه در عهد جديد

نشست "درآمدي برعهدجديد" از سلسله‌نشست‌هاي انجمن حكمت و فلسفه عصر پنج‌شنبه (4 بهمن) در موسسه پژوهشي حكمت و فلسفه ايران برگزار شد. در اين نشست كه با حضور مترجم و محقق اين اثر، پيروز سيار برگزار شد پيرامون ترجمه، حواشي عهد جديد و رساله‌هاي سيزده‌گانه پولوس كه براي اولين بار به فارسي ترجمه شده‌اند، مباحث و موضوعاتي مطرح شد.

امروز با نزديك شدن تمدن‌ها به يكديگر و با از ميان رفتن موانع و سدهايي كه ميان  تمدن‌ها و فرهنگ‌ها در جهان موجود است، ضرورت شناخت اديان مختلف بيشتر احساس مي‌شود و اين امر اهميت ويژه‌اي مي‌يابد. نكته‌اي كه خداوند در قرآن  بارها  از آن با عنوان "تعارف" نام برده است. حال كه اين شرايط در دنياي امروز ما فراهم شده، با مطالعه اديان اقوام مختلف و شناخت آنها امكان شناخت و بررسي بهتر و دقيق‌تر ميراث تمدني و فرهنگي بشر از طريق مطالعه اديان به راحتي امكان‌پذير شده است. به اين ترتيب مطالعه و بررسي عهد جديد كه يكي از كتاب‌هاي برجسته و ارزنده‌ آسماني است ما را براي دسترسي به اين مهم ياري مي‌كند.

"عهدجديد" شامل 27 اثر است كه اين 27 نوشته جايگاه يگانه‌اي را از منظر مسيحيان دارند زيرا در اين نوشته‌ها معيار ايمان مسيحيان مشخص شده است.

ترجمه پيروز سيار از عهد جديد  بالغ بر 1312 صفحه و در بردارنده 27 فصل عهد جديد به طور كامل به انضمام مقدمه‌هاي تفصيلي و پانوشت‌هاي تفسيري است.

پيروز سيار در ابتداي اين نشست با ارائه توصيف اجمالي از سيزده رساله پولوس، گفت: رساله عبرانيان نوشته‌اي متفاوت از عهد جديد به شمار مي‌آيد كه در متن آن اشاره‌اي به نويسنده آن نشده است و بيشتر به موضوعات و مباحثي مي‌پردازد كه عهدجديد را به عهدقديم مربوط مي‌سازد.

عهد جديد عنوان مجموعه‌اي است كه مسيحيان به كتاب مقدس افزوده اند. اين مجموعه شامل 27 اثر است كه جملگي به زبان يوناني نوشته‌شده‌اند. هر چند شواهدي در دست است كه انجيل متي داراي نسخه اصلي آرامي بوده است. اين 27 نوشته جايگاه يگانه‌اي در مباني مسحيت دارند چرا كه معيارهاي ايمان و عالي‌ترين منبع مسيحيان شمرده‌ مي‌شوند. عهد جديد قسمت دوم كتاب مقدس را تشكيل مي‌دهد و بخش نخست اين اثر كه در 7 كتاب ديني يهوديان است از سوي مسيحيان عهدعتيق نام‌گرفته است تا اين دو قطعه از يكديگر تمايز يابند. اما قسمت جديد كه به عهد تعلق گرفته است نازل بر كلامي است كه در كتاب اغنياي نبي باب31 آيه 33 آمده است.

مترجم عهد جديد، در مورد رساله‌ عبرانيان كه در اين مجموعه براي اولين‌بار به فارسي ترجمه شده است گفت: اين اثر خطابه‌اي است براي يهودياني كه به مسيحيت گرويده بودند و يا براي مشركان مسيحي شده به نگارش درآمده است. مولف اين نامه برآن نبوده كه پاسخگوي مسائل خاص يك كليسا باشد بلكه بيشتر پوشيده است تا به شرح عواملي بپردازد كه پيوند دهنده دو عهد عتيق و جديد باشد. او موكدا اصرار داشته كه مسيح يگانه كاهن اعظم است و تاريخ عهدي را كه ميان خدا و انسان بسته شده به كمال رسانده و نقطه مركزي تاريخ بشريت است.

اين پژوهشگر در ادامه مباحث خود در مورد رساله كاتوليك يا رسالات عام يا عمومي اضافه مي‌كند:  رسالات عام مشتمل بر 7 نامه‌اند كه متعلق به پولوس نيستند. اين نامه‌ها مخاطب خاص و مشخصي ندارند، البته به استثناي رساله‌هاي دوم و سوم يوحنا و از اين روي كاتوليك خوانده شدند چرا كه لفظ كاتوليك به معناي عام يا كلي است. رساله يعقوب كه برادر خداوند – عيسي- و رئيس يهوديان به مسيح گرويده بود، احتمالا در اورشليم و اندكي پيش از رساله پولوس به روميان نوشته شده است. اين نوشته كه سياق مهدهاي آموزنده حكمت را دارد از نظر پروتستان‌ها به منزله شرطي  بر موعظه "برفراز كوه عيسي" به شمار مي‌آيد كه در انجيل متي باب 5 تا 7 موجود است.

رساله اول پتروس براي دعوت مسيحيان روم به مقاومت در مقابل آزارگري نگاشته شده  و تاريخ اين نامه معمولا پيش از آزارگري امپراطور روم در سال 90 ميلادي در نظر گرفته مي‌شود. اين رساله كه از جنبه‌هاي مختلف شبيه نامه‌هاي پولوس است رسالتي ويژه دارد و اعتقادات اوليه‌ايي كه مثلا در باب عيسي در مقام بنده بلاكش وجود داشته، ملاحظه مي‌شود.

سيار در مورد رساله يهودا  چنين مي‌گويد: اين رساله ظاهرا نوشته برادر يعقوب است و به نكوهش معلمان دروغين و ترغيب مومنان به حفظ  ايمانشان مي‌پردازد. تاريخ تاليف آن قبل از سال 90 ميلادي يعني پيش از تاسيس قانون عهد عتيق در شوراي يمنيا در نظر گرفته مي‌شود. رساله دوم پتروس وابسته به رساله يهوداست اما در آن نقل از آثار مجعول ديده نمي‌شود و نكته جالب توجه در اين رساله آن است كه تحول انديشه‌ها را در باب ظهور آخرالزماني عيسي نشان مي‌دهد.

حال و هواي رساله‌هاي يوحنا تداعي كننده انجيل چهارم هستند، رساله‌هاي دوم و سوم براي حل مشكلات جماعت خاصي از مسيحيان نگاشته شده است. اما رساله اول ناظر بر ملاحظات كلي است و انديشه‌اي را كه مخالف جسم يافتن عيسي براي نجات آدميان از گناهانشان بوده رد مي‌كند.

وي ادامه مي‌دهد: مكاشفه كه آخرين بخش عهد جديد است با ساير آثاري كه در كليساي مسيحي قانوني شمرده‌ شده‌اند تفاوت‌هايي دارد و در قياس با انجيل‌ها، اعمال رسولان و رساله‌ها فصل ادبي كاملا متمايزي را ارائه مي‌كند، خصوصيات شگفت‌انگيز روياهايي كه در آن نقل مي‌شود و نمادگرايي شديد آنها در كنار بخش نمايشي صحنه‌هاي توصيف شده به اين اثر سيماي معماگونه مي‌بخشد. محتواي الهياتي مكاشفه از برخي جنبه‌ها بسيار غني است خصوصا از لحاظ مبحث آخرالزمان كه جايگاه ويژه‌اي را در اين اثر به خود اختصاص مي‌دهد.

سيار در خاتمه صحبت‌هايش اضافه كرد: ترجمه كتاب مقدس هر قدر هم كه با دقت و موشكافي صورت پذيرد هيچگاه به نتيجه‌ نهايي نمي‌رسد و كاري بي‌انتها است كه در طول زمان پيش مي‌رود و كمال مي‌يابد بدون آنكه به نقطه پايان برسد. بي‌گمان اين كار نقطه آغاز تلاشي است كه بايد در طول زمان هر چه بيشتر كمال پذيرد.

این گزارش در روزنامه همشهری مورخ ۱۰ بهمن منتشر شده است.